Veritabanı
- İngilizcesi
- Database
- Okunuşu
- deytıbeys
Kısaca
Veritabanı, bilgisayarda düzenli biçimde saklanan ve uygulamaların verimlice kaydedip arayıp güncelleyebildiği, bir yazılımla yönetilen veri topluluğudur.
Veritabanı nedir?
Veritabanı, bilgiyi yapılandırılmış biçimde saklar; böylece milyonlarca kayıt ve aynı anda çok sayıda kullanıcı olsa bile bilgi hızlı ve güvenli bir şekilde bulunabilir ve değiştirilebilir. Bir yapılacaklar listesinden bir bankaya kadar hemen her uygulama, verisini dağınık dosyalar yerine bir veritabanında tutar.
Bir veritabanını çalıştıran yazılıma veritabanı yönetim sistemi (DBMS) denir; PostgreSQL, MySQL, SQLite, MongoDB ve Redis bunlara örnektir. Uygulamalar DBMS ile sorgu göndererek konuşur; DBMS ise verinin diske kaydedilmesini, hızlı arama için indekslerin oluşturulmasını, erişimin denetlenmesini ve aynı anda birçok değişiklik yapıldığında verinin tutarlı kalmasını üstlenir.
Veritabanları iki geniş aileye ayrılır. İlişkisel veritabanları veriyi satır ve sütunlardan oluşan tablolarda saklar ve SQL ile sorgulanır; NoSQL veritabanları ise doküman, anahtar-değer, geniş sütun ya da çizge gibi başka modeller kullanır. İlişkisel bir veritabanı, her sütunun neyi içerebileceğine dair katı kuralları olan, birbirine bağlı elektronik tablolar kümesine biraz benzer.
İnsanlar çoğu zaman "veritabanı" derken DBMS yazılımını kasteder ya da tam tersini yapar. Kesin konuşmak gerekirse veritabanı verinin kendisidir, DBMS ise onu yöneten programdır. Veritabanı ayrıca bir elektronik tablodan da farklıdır: aynı anda çok sayıda kullanıcı, büyük veri hacimleri, zorunlu tutulan veri kuralları ve koddan erişim için tasarlanmıştır.
Bir bakışta
Önemli noktalar
- Veritabanı, uygulamaların veriyi güvenilir biçimde kaydedip geri alabilmesi için veriyi saklar.
- PostgreSQL ya da MongoDB gibi bir DBMS, veriyi yöneten yazılımdır.
- İlişkisel veritabanları tablo ve SQL kullanır; NoSQL veritabanları başka veri modelleri kullanır.
- Veritabanları eşzamanlı erişimi, tutarlılığı, güvenliği ve yedeklemeyi yönetir.
Örnek
-- Create a table to store users
CREATE TABLE users (
id INTEGER PRIMARY KEY,
name TEXT NOT NULL,
email TEXT UNIQUE
);
-- Save a record
INSERT INTO users (id, name, email) VALUES (1, 'Ada', 'ada@example.com');
-- Find it again
SELECT name, email FROM users WHERE id = 1;Sık sorulan sorular
Veritabanı ile DBMS arasındaki fark nedir?
Veritabanı, düzenli biçimde tutulan verinin kendisidir; DBMS (veritabanı yönetim sistemi) ise bu veriyi saklayan, sorgulayan ve koruyan MySQL ya da PostgreSQL gibi yazılımdır.
Veritabanı ile elektronik tablo arasındaki fark nedir?
Elektronik tablo, bir kişinin nispeten az miktardaki veriyi görüntülemesi ve üzerinde hesap yapması için tasarlanmıştır. Veritabanı ise uygulamaların ve çok sayıda kullanıcının büyük miktarda veriyi güvenle saklayıp sorgulaması için, veriyi tutarlı tutan kurallarla birlikte tasarlanmıştır.
Başlıca veritabanı türleri nelerdir?
İki ana aile vardır: veriyi tablolarda saklayan ilişkisel (SQL) veritabanları ve doküman, anahtar-değer, geniş sütun ile çizge veritabanlarını kapsayan NoSQL veritabanları.
İlgili sayfalar
- SQLVeritabanları, s. 29SQL, ilişkisel veritabanlarıyla çalışmanın standart dilidir; tablo oluşturmak ve içindeki veriyi eklemek, sorgulamak, güncellemek ve silmek için kullanılır.
- NoSQLVeritabanları, s. 21NoSQL, veriyi ilişkisel tablolar yerine doküman, anahtar-değer çifti, geniş sütun ya da çizge gibi başka modellerde saklayan veritabanı ailesidir.
- ORMVeritabanları, s. 24ORM, veritabanı tablolarını programlama dilinizdeki nesnelere eşleyen ve ham SQL yerine kodla veri okuyup yazmanızı sağlayan bir kütüphanedir.
- Veritabanı İndeksiVeritabanları, s. 38Veritabanı indeksi, tüm tabloyu taramadan satırları hızla bulmayı sağlayan, bir kitabın sonundaki dizine benzeyen bir veri yapısıdır.
- TransactionVeritabanları, s. 36Transaction, tek bir bütün olarak başarılı ya da başarısız olan veritabanı işlemleri grubudur; böylece veri asla yarım kalmış, tutarsız bir durumda bırakılmaz.
- Birincil AnahtarVeritabanları, s. 2Birincil anahtar, bir veritabanı tablosundaki her satırı benzersiz biçimde tanımlayan, asla boş ya da tekrarlı olamayan bir sütun veya sütun kümesidir.
Bu sayfada bir hata ya da eksik mi gördünüz?Düzeltme önerin