Ana içeriğe geç

Servis Odaklı Mimari

İngilizcesi
Service-Oriented Architecture
Türkçe karşılığı
hizmet odaklı mimari
Okunuşu
sörvis oriyentıd arkitekçır

Günlük kullanımda iki ad da yaygın.

Güncellendi 2 dk okuma

Bu sayfayı paylaşın

Bağlantıyı gönderin, tanımı bağlantısıyla birlikte alıntılayın ya da kendi sitenizde bir kart olarak gösterin.

https://softwaredictionary.org/tr/terimler/service-oriented-architecture

Kısaca

Servis odaklı mimari, kurumsal yazılımı birbiriyle standart sözleşmelerle iletişim kuran, yeniden kullanılabilir ve ağdan erişilebilir servislerden kurar.

Servis odaklı mimari (SOA) nedir?

Servis odaklı mimari ya da SOA, yazılımı diğer uygulamaların ağ üzerinden çağırdığı servislerin bir koleksiyonu olarak kurma tarzıdır. 1990'ların sonlarında ve 2000'lerde büyük kuruluşlarda, faturalama, müşteri kayıtları ve stok gibi birçok ayrı sistemi birbirine bağlamanın ve işlevlerini her uygulamada yeniden inşa etmek yerine yeniden kullanmanın yolu olarak popülerleşti. Her servis, işlemlerini ve verisini tanımlayan resmî bir sözleşme sunar.

Klasik SOA uygulamaları WSDL belgeleriyle tanımlanan SOAP web servislerini ve çoğunlukla servisler arasında mesajları yönlendiren, veri biçimlerini dönüştüren ve çok adımlı süreçleri koordine eden merkezi bir ara yazılım olan kurumsal servis veri yolunu (ESB) kullandı. Servisler tipik olarak büyüktür, tüm bir iş yeteneğini kapsar ve birçok uygulamanın yeniden kullanabilmesi için kurum genelinde veri modellerini paylaşır. Servislerin nasıl tasarlanacağı, sürümleneceği ve güvenceye alınacağına dair merkezi kurallar anlamına gelen yönetişim (governance), SOA'nın büyük bir parçasıdır.

Büyük bir şirketin ortak birimleri bir benzetmedir: her ekip kendi muhasebecisini ve avukatını işe almak yerine, herhangi bir ekip standart formlarla bordroya, hukuka ya da BT'ye talep gönderebilir. SOA, on yıllarca eski sistemleri servislerle saran, böylece yeni uygulamaların kullanabilmesini sağlayan bankacılık, sigortacılık, telekom ve kamuda hâlâ yaygındır.

SOA en çok, kendisinden doğan mikroservislerle karşılaştırılır. SOA tüm kurum genelinde yeniden kullanım ve entegrasyonu hedefler ve çoğunlukla akıllı yönlendirmeye sahip merkezi bir veri yoluna ve paylaşılan veri modellerine dayanır; mikroservisler ise tek bir uygulamayı, her biri kendi verisine sahip, bağımsız dağıtılan ve basit protokollerle konuşan küçük servislere böler; bu, akıllı uç noktalar ve aptal borular olarak özetlenen bir fikirdir. İkisi de servis tabanlı olduğundan fark başlıca kapsam, boyut ve ne kadarının merkezileştirildiğindedir.

Önemli noktalar

  • SOA, sistemleri sözleşmeler aracılığıyla ağ üzerinden iletişim kuran yeniden kullanılabilir servislerle kurar.
  • Klasik SOA, SOAP, WSDL ve merkezi bir kurumsal servis veri yolu kullandı.
  • Başlıca hedefleri kurum genelinde yeniden kullanım ve mevcut sistemlerin entegrasyonudur.
  • Mikroservisler daha küçüktür, kendi verisine sahiptir ve merkezi bir veri yolundan kaçınır.
  • SOA, çok sayıda eski sistemi olan büyük kuruluşlarda yaygın olmaya devam eder.

Örnek

Ortak bir kurumsal servise SOAP isteğixml
<!-- A SOAP request to a shared CustomerService used by many applications -->
<soap:Envelope xmlns:soap="http://schemas.xmlsoap.org/soap/envelope/"
               xmlns:cus="http://example.com/services/customer">
  <soap:Body>
    <cus:GetCustomer>
      <cus:CustomerId>10452</cus:CustomerId>
    </cus:GetCustomer>
  </soap:Body>
</soap:Envelope>

Sık sorulan sorular

SOA ile mikroservisler arasındaki fark nedir?

SOA, çoğunlukla merkezi bir kurumsal servis veri yolu üzerinden, tüm kurum genelinde büyük ve yeniden kullanılabilir servisleri paylaşmaya odaklanır. Mikroservisler ise tek bir uygulamayı, her biri kendi verisine sahip olan ve HTTP ya da mesajlaşma gibi hafif protokollerle iletişim kuran, bağımsız dağıtılabilir küçük servislere böler.

Kurumsal servis veri yolu (ESB) nedir?

Kurumsal servis veri yolu (ESB), servisler arasında bulunan ve mesaj yönlendirme, veri dönüştürme ve protokol çevirisini yürüten bir ara yazılımdır. Entegrasyonu basitleştirir ama merkezi bir darboğaz ve tek hata noktası hâline gelebilir.

SOA modası geçmiş mi?

Özgün araçları yeni projelerde daha az popülerdir, ancak servis sözleşmeleri, gevşek bağlılık ve yeniden kullanım gibi temel fikirleri mikroservislerde ve API tabanlı tasarımlarda yaşar. Birçok büyük kuruluş hâlâ SOA sistemlerini çalıştırır ve sürdürür.

Sık karşılaştırılanlar

İlgili sayfalar

Bu sayfada bir hata ya da eksik mi gördünüz?Düzeltme önerin

Daha fazla

Ayarlar