Terminal
- Türkçe karşılığı
- uçbirim
- Okunuşu
- törmınıl
Günlük kullanımda çoğunlukla İngilizcesi tercih edilir.
Kısaca
Terminal, bir metin arayüzü gösteren, tuş vuruşlarınızı bir kabuğa ya da komut satırı programına iletip onun geri gönderdiği metni görüntüleyen programdır.
Terminal nedir?
Başlangıçta terminal bir donanımdı: paylaşılan bir bilgisayara bağlı bir klavye ve ekran, daha önce de bir teleprinter. 1978'de tanıtılan DEC VT100 gibi cihazlar, imleci taşımak ve renkleri değiştirmek için terminallerin bugün hâlâ anladığı kaçış kodlarını (escape code) tanımladı. Bugünkü terminaller, o donanımı bir pencerede taklit eden programlar olan terminal emülatörleridir.
Bir terminal açtığınızda, bir sözde terminal (pseudo-terminal) üzerinden bağlı Bash, zsh ya da PowerShell gibi bir kabuk başlatır. Siz yazarsınız, terminal karakterleri kabuğa gönderir, kabuk komutları çalıştırır, terminal de renkler, kalın yazı ve imleç hareketi için kaçış kodlarını yorumlayarak çıktılarını çizer. Vim ya da htop gibi tam ekran programlar bu kodlardan çok sayıda göndererek çalışır.
Modern terminaller sekmeler, bölünmüş paneller, arama, GPU hızlandırmalı çizim, tıklanabilir bağlantılar ve temalar ekler. Popüler seçenekler arasında Windows Terminal, macOS Terminal ve iTerm2, Linux'ta GNOME Terminal ve Konsole, ayrıca Alacritty, WezTerm ve Ghostty gibi platformlar arası olanlar vardır. VS Code gibi kod editörleri de yerleşik bir terminal içerir.
Sık yapılan bir yanlış, komutlarınızı terminalin çalıştırdığını düşünmektir. Terminal yalnızca metni gösterir ve girdiyi iletir; komutları içindeki kabuk yorumlar ve çalıştırır. Aynı kabuğu farklı terminallerde ya da aynı terminali farklı bir kabukla kullanabilmenizin nedeni budur.
Önemli noktalar
- Terminal bir metin arayüzü gösterir ve tuş vuruşlarınızı iletir.
- İlk terminaller donanımdı; bugünküler terminal emülatörleridir.
- Komutları gerçekten çalıştıran bir kabuğu başlatır.
- Kaçış kodları renkleri, imleç hareketini ve tam ekran uygulamaları denetler.
- Windows Terminal, iTerm2 ve GNOME Terminal yaygın emülatörlerdir.
Sık sorulan sorular
Terminal ile kabuk (shell) arasındaki fark nedir?
Terminal, metni gösteren ve yazdıklarınızı alan penceredir. Kabuk ise içindeki, komutlarınızı okuyup çalıştıran programdır. Bash, zsh ve PowerShell birer kabuk; Windows Terminal ve iTerm2 birer terminaldir.
Terminal ile konsol arasındaki fark nedir?
Bugün çoğunlukla eş anlamlı kullanılırlar. Tarihsel olarak konsol, bir makineye doğrudan bağlı ana fiziksel terminaldi; Linux'ta terim hâlâ sistemin metin konsollarını anlatır.
TTY ne demek?
Teletypewriter (teleks yazıcı). Unix'te, terminal emülatörlerinin kullandığı sözde terminaller dahil terminal cihazlarını adlandırır. tty komutu da kabuğunuzun hangisine bağlı olduğunu yazdırır.
Sık karşılaştırılanlar
İlgili sayfalar
- Shellİşletim Sistemleri, s. 28Shell, kullanıcının yazdığı ya da bir betikte yazılı komutları okuyup işletim sisteminden çalıştırmasını isteyen, genellikle metin arayüzlü bir programdır.
- Komut Satırı Arayüzüİşletim Sistemleri, s. 19Komut satırı arayüzü (CLI), bilgisayarı metinle kullanmanın yoludur: seçenekleri ve argümanlarıyla bir komut yazar, Enter'a basar ve çıktısını okursunuz.
- BashProgramlama Dilleri, s. 2Bash, çoğu Linux sisteminde varsayılan Unix kabuğu ve betik dilidir; komutları etkileşimli yazmak ve görevleri betiklerle otomatikleştirmek için kullanılır.
- PowerShellProgramlama Dilleri, s. 24PowerShell, Microsoft'un yönetimi otomatikleştirmeye yönelik komut satırı kabuğu ve betik dilidir; komutlar arasında düz metin yerine nesneler aktarır.
- SSHAğlar, s. 27SSH, uzak bilgisayarlarda güvenle oturum açıp komut çalıştırmaya yarayan, iki makine arasındaki tüm trafiği şifreleyen kriptografik bir ağ protokolüdür.
- LinuxDevOps ve Bulut, s. 31Linux, çoğu sunucuyu, bulutu, konteyneri ve Android telefonu çalıştıran, genellikle dağıtım olarak paketlenen açık kaynaklı bir işletim sistemi çekirdeğidir.
Bu sayfada bir hata ya da eksik mi gördünüz?Düzeltme önerin